Rok 2026 w Galerii OdNowa otwiera wystawa „Tempus Praeteritum” autorstwa prof. dra hab. Andrzeja Pniewskiego z Wydziału Architektury Akademii Sztuk Pięknych w Gdańsku. Prezentację prac rysunkowych i graficznych artysty będzie można oglądać od 14 stycznia 2026 r.

„«Tempus Praeteritum» jest łacińskim określeniem czasu przeszłego, interpretowanym przeze mnie w sposób pokrętny, wygodny do wytłumaczenia sensu wielu moich kompozycji rysowanych ołówkiem, składających się z kropek, linii i walorów o zmiennym, różnym natężeniu.

Galimatias form i detali tworzy zapowiedź kontynuacji dalszego ciągu narysowanych zdarzeń. W atmosferze niedomkniętych wizji realizuję wyimaginowaną opowieść o własnym, chaotycznym pejzażu, składającym się ze wszystkiego, co mnie otacza. Zniekształcam więc obraz własnych odkryć i domysłów świadomie Ironizując ze znanych, ukształtowanych i oczywistych faktów, demolując jednocześnie ich ustabilizowane zwyczajowo oddziaływanie.

W szkicach i zapisach rysunkowych korzystam z umiejętności zawodu projektanta. Posługuję się przy tym narzędziami, które powinny porządkować przestrzeń i jej kształty. Jednak nie potrafię opanować zasad geometrycznego oddziaływania na zmysły, które budują nastrój lub klimat spokoju i stagnacji. Niedopełniony czas przypomina o niedomkniętym oknie lub drzwiach, a także o zmienności odczuć osoby przekraczającej most na rzece lub granicę terytorium.

Jestem przeświadczony o niedoskonałości operacji posiadanych zmysłów, co powinno usprawiedliwiać moją dość swobodną interpretację smaku goryczy lub siłę nachalności dźwięków. Jest to jeden z głównych powodów mojej nieporadności i niezdecydowania w sposobach wyboru oddziaływań na reakcje, a zwłaszcza oceny moich wizji rzeczywistości.

Rysowane przeze mnie ptaki wymykają się poza bariery zamkniętej przestrzeni ludzkich – interpretacji zachowań – w tym także moich. Ptaki są szczęśliwe, mądre, wesołe lub głośne i kłótliwe. To są cechy przypisane im przez człowieka w sposób często nieprawdziwy i bezmyślny. Próbuję je pokazać za pomocą ołówkowych kresek, szukając we własnej wyobraźni, sposobu nawiązania stałych, mądrych relacji i wzajemnego zrozumienia.

Jestem przekonany o słuszności powrotów do rysunkowych pierwowzorów i uzupełnień pierwszych wersji rysunków i uaktualnienia Ich struktur kompozycyjnych. Wówczas można wprowadzać nowe wątki wyobraźni, uzupełniane nową kompozycją detali oraz zmiennością waloru. Wszelkie zmiany wersji początkowej rozbudowują temat rysunku oraz ingerują w jego estetykę

Mój świat narysowany ołówkiem jest wyobrażony, nasycony znaczeniami i tym wszystkim co było, co pozostało w głowie, ciele i świadomości. Przedstawia on inną rzeczywistość, którą można w dowolnym czasie dowolnie interpretować. W czarno-białej ołówkowej twórczości podróżuję w ślad za ideami własnej egzystencji, w które wierzę lub tymi, które mi przeszkadzają. Sztuka rysowania odzwierciedla moje skojarzenia sytuacyjne i doświadczenia wynikające ze smutków i radości. Jest precedensem tworzenia nierealnych, półrealnych i realnych warunków egzystencji narysowanych przeze mnie bohaterów i sytuacji.

Ta sztuka może dawać ukojenie i być dowcipna, acz wielowarstwowa w odczuciach. Zatem dowcip miło jest rozumieć w każdej warstwie – zarówno ogólnego zdarzenia, jak i własnej opowieści”. 

Andrzej Pniewski

Andrzej Pniewski – projektant wnętrz, wystawiennictwa oraz struktur krajobrazowych. W 1972 roku ukończył studia w Wyższej Szkole Sztuk Plastycznych w Gdańsku na Wydziale Architektury Wnętrz i Wzornictwa. Pracę dyplomową zrealizował w Pracowni prof. Ryszarda Semki. Po uzyskaniu dyplomu współpracował z Gerardem Kwiatkowskim w Galerii EL-Laboratorium Sztuki w Elblągu, uczestnicząc w jego najważniejszych awangardowych działaniach twórczych. W roku 1973 został zatrudniony na Wydziale Architektury Wnętrz i Wzornictwa Wyższej Szkoły Sztuk Plastycznych w Gdańsku na stanowisku asystenta. W okresie pięćdziesięciu lat pracy pedagogicznej w gdańskiej uczelni artystycznej uzyskał wszystkie stopnie i tytuły naukowe. Andrzej Pniewski był promotorem ponad stu pięćdziesięciu dyplomowych opracowań magisterskich oraz kilkudziesięciu licencjackich z dziedziny architektury wnętrz. Jest autorem i współautorem wielu opracowań konkursowych o tematyce projektowej i artystycznej Przewodniczył i brał udział w pracy zespołów oceniających kunszt artystyczny dzieł autorstwa innych twórców w kraju i poza jego granicami. Zaprojektował i zrealizował dziesiątki obiektów wnętrzarskich i wystawienniczych. W latach 2005-2008 pełnił obowiązki dziekana Wydziału Architektury i Wzornictwa ASP w Gdańsku, a w latach 2008-2020 kształcił projektantów wnętrz w Sopockiej Szkole Wyższej. Z jego inicjatywy powstał nowy kierunek na Wydziale Architektury i Wzornictwa gdańskiej ASP pod nazwą architektura przestrzeni kulturowych. Jest laureatem wielu nagród rektora ASP, nagród Prezydenta Miasta Gdańska, Złotej odznaki „Zasłużony dla kultury polskiej”, brązowego medalu Zasłużony Kulturze Gloria Artis. 

Andrzej Pniewski. Tempus Praeteritum

Galeria OdNowa Akademii Sztuk Pięknych w Łodzi
ul. Wojska Polskiego 121
budynek główny ASP, II p., pawilon E, s. 261

Wernisaż wystawy: 14.01.2026 r., godz. 12.00
Czas trwania wystawy: 14.01-2.02.2026 r.